Y Cymry yn ddominyddu? Ffat sians.

Yn ei erthyglau diweddar yn Nation Cymru ac Blogs Cardiff mae Roger Scully wedi gofyn cwestiwn dilys yn ei ymchwil i agweddau at y Senedd a’r cymry cymraeg.

Chwarae teg, cwestiwn anodd ond myth oedd ac ydy dominyddiaeth y cymry.

Ac yn sicr lle mae cymry ar y brig maent yn ddof tu hwnt i’w meistri yn Llundain ac yn anfodlon “gorfodi” y gymraeg mewn unrhyw ffordd ar neb nac ar bawb.

Ym maes Addysg uwch mae’r dofni ar ei gwaethaf. Pwyllgor cymraeg wedi ailenwi yn goleg cenedlaethol, yr eCeCeC, y tri eCH, dyna oedd fy marn i ddechrau, ond ar ol yr holl froliant, sglein ac addewid does fawr wedi newid yn sylweddol. Pethau da fel Gwerddon, ac ambell i gyhoeddiad yr CCC i helpu’r myfyrwyr druan ond sustem 99.9% saesneg yw HE Wales o hyd. A Bantustan llwglyd yw y gymraeg tu mewn iddi.

I gyraedd y “miliwn mytholegol” mae angen dwblu a dyblu eto i ni gael y graddedigion rhuglfrwd hyderus a all dysgu bob pwnc ysgol  hyd at lefel A drwy’r gymraeg.  Does dim i ddangos hyn eto, nag oes.  Yn agos at oed ymddeol yw’r rhan fwyaf ein gweithlu addysg.  Mond addysg neu feichiogi ar raddfa fictoraidd all greu 400,000 siaradwyr newydd cyn 2050.

Ond mae ateb syml. Hawl absolwt i unrhyw Radd drwy’r gymraeg, a hynny am ddim ie, dim ffi ar gyfer ynrhyw bwnc boed yn fathemateg neu wleidyddiaeth rhyngwladol. Does dim Gradd milfeddyg yng nghymru, gallwn lenwi un dros nos, cymaint yw’r galw. A fferylliaeth, a meddygiaeth a deintyddiaeth. A ffisiotherapi, radiograffi  a gyrfaoedd llu eraill yr NHS.

Efo llefydd am ddim, a gyrfa sicr, bydd ysgogiad enfawr i’n bobl ifainc yng nghymru;

1 aros

2 astudio drwy’r gymraeg

3 dilyn gyrfa llewyrchus yng nghymru wedyn

yn lle hyn maent yn gadael, astudio drwy saesneg (yng nghymru hefyd), a setlo yn aml tu hwnt i Gymru.

HEFCW is still a regional branch of HEFCE, afraid of its own shadow and desperate to maintain parity in every aspect of HE with the english sector to which it is wed.

Am fod canran uchel o fyfyrwyr yn ein gwlad yn dod o Loegr, a nifer tebyg yn mynd o Gymru i Loegr mae’n anodd tyfu sustem HE sydd yn wir wasanaethu anghenion Cymru, ei NHS, cyfundrefn addysg a chymdeithas.

Nid yw hyn yn wir yn yr Alban nac Iwerddon, nid Bantustanau mohonynt. Mae’n hen bryd i ni aildrefnu HE Wales ar gyfer Cymru ac nid ar gyfer yr ymerodraeth a fu.

 

 

 

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: