Aberystwyth a Dwyieithrwydd

Mae dref Aber yn gyfrifol am seisnigo Ceredigion bid siwr. Yno mae cymuned hollol Saesneg a adnewyddir yn flynyddol a gwaed newydd o Loegr, sef y myfyrwyr, saesneg a rhyngwladol. Yno mae’r canran isaf o siaradwyr cymraeg ac ysgolion sydd yn llai cymreigaidd na gweddil y sir.  Mae’n ofynnol dan y drefn academaidd Englandandwales i recriwtio staff o’r byd i gyd ac rhaid i’r cymry brwydro i gael bantustan o fewn y drefn ddominyddol.

Nid fy mod i’n drysu rhwng dref a choleg ond coleg yw Aber i’r rhan fwyaf. Coleg da hefyd yn ol y Times. Coleg a bri rhyngwladol am ei ymchwil hefyd. Pam yr erthygl felly. Darllen “Prom” oedd fy ysgogiad,  y fersiwn cymraeg ohoni, a dysgu am hanes cynfyfyrwyr a staff, rhoddion ac ymchwil ac y Canghellor newydd. (Naw wfft i Carlo – mae hawl gwell ganddo ar y bont Hafren). Braf gweld y byd drwy sbectolau pinc y fersiwn cymraeg a meddwl bod popeth yn ei lle.

Roedd ei henw hi, y ganghellor newydd yno ymhlith y rhoddwyr, da iawn, a gobeithiwn am well croeso ganddi a gwell triniaeth i’r bantustan o fewn y coleg, neuaddau preswyl, undeb cymraeg, a’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Gofyn wyf am adfer y cynllun Gradd Allanol, a roddwyd i mi y gyfle i ddod yn rhugl yn fy mamiaith, Gradd a oedd yn sail i Mihangel Morgan a Gwynedd Carey, ac awduron eraill. “Coleg yr ail gyfle” cymraeg oedd y Radd Allanol.

Does dim byd fel hyn yn y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Does dim byd fel hyn yn y Prifysgol Agored, fel un sy wedi gweithio i’r OU ac astudio modiwlau, roedd hyd yn oed gwneud asesiad yn y gymraeg yn anymarferol. Nid mater o ewyllys da yn unig yw polisi iaith OU Cymru.

“Prom” yw un o lu o gylchgronau y byd dwyieithog sydd ohoni, dwi’n cael rhai e-gylchgronau o Lywodraeth Cymru am addysg ac am ystadegau, cefn gwlad ac ati.  Pethau da ac yn helpu cadw min ar fy nghymraeg, ynglyn a Gwerddon, Barn a’r Pedwar Gwynt.

Dychwelaf i Aber; a phrifysgolion eraill ag diffyg uchelgais.

Felly ffioedd am ddim ar gyfer pob modiwl a ddysgir ac asesir drwy’r cymraeg.

Adfer y Gradd Allanol yn y gymraeg drwy tynnu OU Cymru i ffwrdd o OU Lloegr a symud nhw i Aber neu Fangor

Gradd Milfeddygiaeth yn y gymraeg i 50 myfyrwr bob blwyddyn.

Ysgol Meddygiaeth hollol gymraeg ym Mangor i hyfforddi meddygon teulu a nysrys a bob un proffesiwn  fel fferyllyddiaeth, ffisiotherapi, gweithwyr iechyd, ac ati yn y gymraeg. Bydd dim diffyg recriwtio i gyrsiau efo byrsaris NHS.

Gwireddu y breuddwyd o bob athro yng Nghymru yn ddwyieithog  drwy twf dramataidd yn y niferoedd sydd yn cymryd lefelau A yn y gymraeg ac wedyn graddau.

Clustnodi 25% o cyllid colegau FE/ACE i gyfrwng y gymraeg erbyn 2023, bydd ymateb   cyflym gan y sector slac yna. Un pot arian – yn mynd i golegau sy’n gweithredu yn unig.  Yn “Arfor” 100%. This would be a real continiwm addysg and not the Potempkin villages we currently see in Welsh Higher, Adult and Further education; in CPD provision at all levels and in the ministry of education itself.

Of all government activities  Education should be the first welsh government department to operate internally through welsh (ie true bilingualism).

 

 

 

 

 

Advertisements

2 o Sylwadau

  1. Pam dach chi’n troi i’r Seisneg yn y diweddglo, tybed?

    • Am wneud y pwynt yn y teitl. Cylchrawn, adroddiad, neu ddogfen a gyfieithwyd i’r gymraeg ydy’r rhan fwyaf o gyhoeddiadau, fel Prom. Peth da ond ai dyna’r dyfodol i’r iaith. Ymylol efo rhywfaint o drosi dogfennau fel sop i’r eithafwyr oll.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: